Lekcja 2 exam notes

1. What this chapter is testing

Exam map

Core vocabulary from exercise 1

2. Kto? vs Co?

Kto? means who? Use it when the expected answer is a person.

• Kto to jest? — Who is this/that?
• To jest kobieta. — This/That is a woman.
• To jest mężczyzna. — This/That is a man.
• To jest student. / To jest studentka.
• To jest dentysta. / To jest dentystka.
• To jest dziecko. A child is a person, so ask kto, although dziecko is grammatically neuter.

Co? means what? Use it when the expected answer is a thing.

• Co to jest? — What is this/that?
• To jest stół.
• To jest okno.
• To jest książka.
• To jest samochód.

The book highlights three pluralia tantum nouns that have only a plural grammatical form in normal use:

• To są drzwi. — This is a door / These are doors.
• To są okulary. — These are glasses.
• To są dżinsy. — These are jeans.

Exam traps

• A person can have any grammatical gender: mężczyzna masculine, kobieta feminine, dziecko neuter. Kto? depends on “person,” not gender.
• Co to jest? — To jest komputer. Do not change to to ten in this frame.
• Kto to jest? — To jest dentystka. Keep the chapter’s To jest... identification pattern.
• Co to jest? — To są okulary. The printed question has jest, but the plural-only answer requires są.

3. Gender of Polish nouns

Rodzaj męski masculine grammatical gender — the noun group that normally answers jaki? in this chapter

Rodzaj żeński feminine grammatical gender — the noun group that normally answers jaka? in this chapter

Rodzaj nijaki neuter grammatical gender — the noun group used with nouns such as okno and imię, which answer jakie?

noun
 |
 +-- ends in consonant? → usually masculine
 |
 +-- ends in -a? → usually feminine
 |
 +-- ends in -o / -e / -ę / -um? → often neuter
 |
 +-- BUT check exceptions

High-value tricky nouns from “Czy już to umiesz?”

4. Mianownik — nominative singular

Mianownik nominative case — the basic dictionary form normally used for the subject or after “to jest” in this chapter

The nominative questions are Kto? (who?) and Co? (what?). Lekcja 2 uses singular nominative forms in To jest nowy dom and Jaka jest ta kobieta?

Noun and adjective endings

The k/g spelling pattern

5. Jaki? Jaka? Jakie?

These all mean roughly what kind of? / what is ... like? The form agrees with the noun.

The chapter also asks for category/type:

• Jaki to samochód?
• Jaka to rzeka?
• Jakie to imię?

18 transformation examples

6. Describing people

Appearance and state: highest exam value

Personality vocabulary from exercise 7a

Memorize ★ words for active production; recognize the rest.

Pronunciation and stress

Exercise 7 asks you to mark the stressed syllable and repeat the adjectives.

7. Adjective agreement

Agreement matching the adjective form to the grammatical gender of its noun

wysoki mężczyzna, wysoka kobieta, and wysokie dziecko are three forms of wysoki (“tall”).

Hard agreement practice

1. To jest ___ mężczyzna. (wysoki)
2. To jest ___ pani. (niski)
3. To jest ___ dziecko. (wesoły)
4. To jest ___ centrum. (stary)
5. To jest ___ kolega. (sympatyczny)
6. To jest ___ fotografia. (nowy)
7. To jest ___ muzeum. (polski)
8. To jest ___ dentystka. (miły)
9. To jest ___ samochód. (drogi)
10. To jest ___ kino. (niemiecki)

Answers: wysoki, niska, wesołe, stare, sympatyczny, nowa, polskie, miła, drogi, niemieckie.

8. Describing yourself

• masculine speaker: Jestem ambitny i spokojny.
• feminine speaker: Jestem ambitna i spokojna.
• masculine: Nie jestem arogancki.
• feminine: Nie jestem arogancka.

ani ... ani ... “neither ... nor ...”, used in negative descriptions

• masculine: Nie jestem ani arogancki, ani agresywny.
• feminine: Nie jestem ani arogancka, ani agresywna.

Reusable exam templates

• Jestem [adjective] i [adjective].
• Jestem [adjective], [adjective] i [adjective].
• Nie jestem [adjective].
• Nie jestem ani [adjective], ani [adjective].
• masculine: Jestem młody, sympatyczny, inteligentny i ambitny.
• feminine: Jestem młoda, sympatyczna, inteligentna i ambitna.

9. Countries and adjective forms

Compare polski samochód, polska tradycja, polskie imię.

Difficult mixed-gender drill

1. niemiecka firma
2. hiszpańskie nazwisko
3. japoński samochód
4. włoska restauracja
5. francuskie kino
6. rosyjska tradycja
7. amerykańskie auto
8. angielski film

The chapter’s ten category clues

10. Present-tense conjugation: -m, -sz

Koniugacja conjugation — changing a verb according to who performs the action

The book calls this koniugacja: -m, -sz because ja ends in -m and ty in -sz.

To solve a blank:

1. Identify the subject.
2. Map it to ja / ty / on-ona-ono / my / wy / oni-one.
3. Find the verb column.
4. Insert the intersecting form.
5. Remember: pan/pani use third-person singular; państwo uses third-person plural.

11. Personal pronouns

Oni vs one: the chapter-level rule

• Use oni for a group containing at least one male person.
• Use one for women/girls only, or for things/non-masculine-personal nouns.

12. Question words

Dialogue language to recognize:

• Wiesz, kto to jest? — Do you know who this is?
• Nie wiem. — I do not know.
• Nie rozumiem. Proszę powtórzyć.
• Proszę mówić wolniej.
• Gdzie jest literatura francuska? — Tam.

13. Czy — yes/no questions

czy a question particle used to turn a statement into a yes/no question

Put Czy at the front:

• Masz samochód. → Czy masz samochód?
• Mieszkasz w Krakowie. → Czy mieszkasz w Krakowie?
• To jest dobra książka. → Czy to jest dobra książka?

Answer frames:

• Tak, mam samochód. / Nie, nie mam samochodu.
• Tak, mieszkam w Krakowie. / Nie, nie mieszkam w Krakowie.
• Tak, to jest dobra książka. / Nie, to nie jest dobra książka.

Drills

1. Pan mieszka w Krakowie. → Czy pan mieszka w Krakowie?
2. Ona ma japoński samochód. → Czy ona ma japoński samochód?
3. To jest polskie nazwisko. → Czy to jest polskie nazwisko?
4. Państwo rozumieją. → Czy państwo rozumieją?
5. Wy czytacie gazetę. → Czy wy czytacie gazetę?

14. Numbers 11–23

15. Addresses and Polish place vocabulary

The lesson tests recognizing and reading real-looking addresses, not detailed geography.

Read ul. Królewska 23/9 as street + building number + flat/unit number. The slash separates building and flat/unit.

Address exercise: adjective agreement hidden inside names

The listening exercise prints four names and partial addresses: Agnieszka Walczewska — Armii Krajowej 20/...; Maciej Korbielski — Warszawska 9/...; Izabela Budzyńska — Kazimierza Wielkiego 12/...; Zbigniew Bugajski — Mickiewicza .... The recording supplies the missing abbreviations/numbers, so the PDF alone does not state them.

Intercity table: what to recognize

• Dokąd? — Where to?
• do Krakowa / Warszawy / Zakopanego — to Kraków / Warsaw / Zakopane
• Jaki jest numer kierunkowy do Krakowa? — 12.
• The table also gives: Czchów 14, Jasło 13, Kutno 24, Łańcut 17, Łuków 25, Maków 29, Przemyśl 16, Rzeszów 17, Sandomierz 15, Tarnów 14, Wieliczka 12.
• Map abbreviations include DNS dolnośląskie, KJP kujawsko-pomorskie, LUB lubelskie, LBS lubuskie, ŁDZ łódzkie, MŁP małopolskie, MAZ mazowieckie, OPL opolskie, PDK podkarpackie, PDL podlaskie, POM pomorskie, SLK śląskie, SWK świętokrzyskie, WRM warmińsko-mazurskie, WLP wielkopolskie, ZPM zachodniopomorskie.

16. Speaking templates

Dialogue comprehension: Prawda or Nieprawda

17. EXAM TRAPS

18. HARD EXAM QUESTIONS

Do not check the answer key until you have completed all questions.

Part A — foundations

1. Write M, F, or N: komputer, kobieta, okno, mężczyzna, pani, imię, centrum, kolega.
2. Choose Kto? or Co? for: (a) a dentist, (b) a window, (c) a child, (d) a book.
3. Complete: ___ to jest? — To jest studentka.
4. Complete: ___ to jest? — To jest samochód.
5. Correct: To jest drzwi.
6. Translate: “These are glasses.”
7. Choose jaki / jaka / jakie: ___ samochód; ___ rzeka; ___ nazwisko; ___ pani.
8. Complete: To jest ___ komputer. (dobry)
9. Complete: To jest ___ fotografia. (stary)
10. Complete: To jest ___ okno. (nowy)

Part B — agreement and description

1. Transform wysoki for mężczyzna, kobieta, dziecko.
2. Transform polski for samochód, tradycja, imię.
3. Jaka jest ta dziewczyna? — Ona jest ___ i ___. (młody, wesoły)
4. Jakie jest to dziecko? — Ono jest ___ i ___. (zdrowy, sympatyczny)
5. Correct every error: To jest wysoka mężczyzna i on jest sympatyczna.
6. Give the opposite: wysoki; szczupły; chory; miły.
7. A female speaker says: “I am ambitious and intelligent.” Translate.
8. A male speaker says: “I am neither arrogant nor aggressive.” Translate.
9. Choose: To jest (niemiecki / niemiecka / niemieckie) firma.
10. Choose: To jest (japoński / japońska / japońskie) auto.

Part C — verbs and pronouns

1. (my) ___ gazetę. (czytać)
2. Gdzie (ty) ___? (mieszkać)
3. Pan ___ tekst. (czytać)
4. (ja) Nie ___. (rozumieć)
5. Co państwo ___? (czytać)
6. Oni ___. (pytać)
7. Wy ___. (przepraszać)
8. Ona ___ samochód. (mieć)
9. Replace with oni or one: Magda i Dominika.
10. Replace with oni or one: Agnieszka i Jacek.
11. Replace with oni or one: Tadeusz i Andrzej.
12. Correct: Państwo mieszkacie w Warszawie.

Part D — questions, dialogues, numbers, addresses

1. Turn into a yes/no question: Mieszkasz w Krakowie.
2. Complete: Nie rozumiem. Proszę ___.
3. Jak jest po polsku “I’m sorry”? — ___.
4. ___ jest 2 + 7? — Dziewięć.
5. ___ masz na imię? — Mam na imię Ewa.
6. ___ jesteś? — Jestem z Niemiec.
7. Write in words: 14, 16, 19, 22.
8. Write in figures: dwanaście, siedemnaście, dwadzieścia trzy.
9. Expand: ul., al., os., pl.
10. What does Dokąd? ask, and what chapter answer names Kraków as the destination?

Part E — harder mixed questions

1. Complete: BMW to ___ samochód. (niemiecki) Then write its jaki/jaka/jakie question.
2. Complete: Windsor Tea to ___ herbata. (angielski) Then write its question.
3. Complete: Kowalski to ___ nazwisko. (polski) Then write its question.
4. Correct all errors: Kto to jest? — To są dentysta. Ona jest wysoka i sympatyczne. Assume the dentist is a man.
5. Complete: pan jest? — Z Niemiec. — Gdzie pan ? — ___ w Hotelu Francuskim.
6. Complete: ___ masz samochód? — Tak. Mam ___ samochód. (Japonia) — ___ elegancki!
7. Translate: “This is a young, athletic and cheerful woman.”
8. Translate: “What is this child like? It is healthy, cheerful and energetic.”
9. As a female speaker, write two positive adjectives, one negative adjective, then a neither...nor... sentence.
10. Complete and explain: Biuro ___ „POL-TUR”, al. Kopernika 15/7. (turystyczny)
11. In Europejska Fundacja Kultury, which noun controls Europejska, what is its gender, and why is -a correct?
12. Correct: Czy państwo rozumiesz, co oni czyta?

19. ANSWER KEY

1. komputer M; kobieta F; okno N; mężczyzna M; pani F; imię N; centrum N; kolega M. Usual endings plus the mężczyzna/kolega and pani exceptions.
2. (a) Kto? person; (b) Co? thing; (c) Kto? person despite neuter gender; (d) Co? thing.
3. Kto to jest? The answer is a person.
4. Co to jest? The answer is a thing.
5. To są drzwi. drzwi → plural-only → są.
6. To są okulary.
7. jaki samochód; jaka rzeka; jakie nazwisko; jaka pani. Nouns → M/F/N/F → matching question.
8. dobry komputer. komputer → masculine → jaki? → dobry.
9. stara fotografia. fotografia → feminine → jaka? → stara.
10. nowe okno. okno → neuter → jakie? → nowe.
11. wysoki mężczyzna; wysoka kobieta; wysokie dziecko. Nouns M/F/N → -i/-a/-ie.
12. polski samochód; polska tradycja; polskie imię. Nouns M/F/N → -i/-a/-ie.
13. Ona jest młoda i wesoła. dziewczyna → feminine → both -a.
14. Ono jest zdrowe i sympatyczne. dziecko → neuter → both -e.
15. To jest wysoki mężczyzna i on jest sympatyczny. Masculine noun/pronoun → masculine adjectives.
16. niski; gruby; zdrowy; niemiły.
17. Jestem ambitna i inteligentna. Female speaker → -a.
18. Nie jestem ani arogancki, ani agresywny. Male forms; repeat ani.
19. niemiecka firma. firma → feminine → -a.
20. japońskie auto. auto → neuter → -ie.
21. czytamy. my → first-person plural → czytamy.
22. mieszkasz. ty → second-person singular → mieszkasz.
23. czyta. pan → third-person singular → czyta.
24. rozumiem. ja → first-person singular → rozumiem.
25. czytają. państwo → third-person plural → czytają.
26. pytają. oni → third-person plural.
27. przepraszacie. wy → second-person plural.
28. ma. ona → third-person singular.
29. one. Women-only group.
30. oni. Jacek is a male person.
31. oni. Two male people.
32. Państwo mieszkają w Warszawie. państwo → third-person plural.
33. Czy mieszkasz w Krakowie? Put czy first; implied ty keeps mieszkasz.
34. powtórzyć.
35. Przepraszam.
36. Ile jest 2 + 7?
37. Jak masz na imię?
38. Skąd jesteś?
39. czternaście; szesnaście; dziewiętnaście; dwadzieścia dwa.
40. 12; 17; 23.
41. ulica; aleja; osiedle; plac.
42. Dokąd? = “Where to?” Answer: Do Krakowa.
43. BMW to niemiecki samochód. Jaki to samochód? samochód → masculine → jaki and niemiecki.
44. Windsor Tea to angielska herbata. Jaka to herbata? herbata → feminine → jaka and angielska.
45. Kowalski to polskie nazwisko. Jakie to nazwisko? nazwisko → neuter → jakie and polskie.
46. Kto to jest? — To jest dentysta. On jest wysoki i sympatyczny. One male person → jest, on, masculine adjectives.
47. Skąd pan jest? — Z Niemiec. — Gdzie pan mieszka? — Mieszkam w Hotelu Francuskim. pan → third singular mieszka; replying ja → mieszkam.
48. Czy masz samochód? — Tak. Mam japoński samochód. — Jaki elegancki! Yes/no czy; samochód → masculine.
49. To jest młoda, wysportowana i wesoła kobieta. kobieta → feminine → all -a.
50. Jakie jest to dziecko? Ono jest zdrowe, wesołe i energiczne. dziecko → neuter → jakie and neuter adjectives.
51. Model: Jestem ambitna i inteligentna. Nie jestem arogancka. Nie jestem ani agresywna, ani egoistyczna.
52. Biuro turystyczne „POL-TUR”. biuro → neuter → jakie? → turystyczne.
53. Fundacja controls it. Fundacja is feminine → feminine adjective Europejska ends in -a.
54. Czy państwo rozumieją, co oni czytają? Both subjects require third-person plural forms.

“Czy już to umiesz?” — printed revision decoded

Grammar-term matching:

Adjective grid:

20. Final one-page cheat sheet